| شماره 23 ـ بهمن هشتاد و سه |
|
حكمتها و هدايتها*
شراب عشق او دركام كردم خود و جان و دلم بي نام كردم زغيـر او بريدم دل به عالم همـين يك كـار را اتمام كردم روزهاي حيات انسان، ايام هجرت او از باغ ملكوت در مدرسه آفرينش است تا دوره تربيتي كلاس زندگاني را طي كند و به ابديت رجعت كند و در ديار قرب جاي گيرد. عارف فرزانه، حاج ميرزا جواد آقا ملكي تبريزي، از جمله انسانهاي هوشمندي بود كه در ايام هجرت خويش به سراي هستي، سرمايه عمر خود را با خداي خويش سودا كرد. روزهاي زندگياش را با تحصيل و تدريس و تهذيب گذراند و سرانجام در ذيحجه 1343 به ديار يار شتافت. با هم گنجينههايي از گفتار گرانبار آن عالم رباني را بر ميگيريم و ره توشه زندگيمان ميكنيم: اگر همت داري كه از اهل معرفت شوي برادر من، اگر همت داري كه از اهل معرفت شوي، بشر روحاني و آسماني باشي، چون ملايك شده، بسان اوليا باشي، بايد كمر همت بسته، از راه شريعت وارد شوي و صفات حيواني را از خود دور كني، نفس خود را بشناس كه شناختن نفس موجب شناخت خداوند ميشود. انسانيت انسان اين را بدان كه انسانيت انسان به ظاهر نيست و در جسم خلاصه نميشود؛ چرا كه صورت آدمي بر در حمام ميكشند و حيوانات نيز از جسم برخوردارند. صفت مخصوص و ويژه آدمي، علم و معرفت و اخلاق حسنه است كه در بقيه وجود ندارد. انسان، طرفه معجوني والا انسان طرفه معجوني است كه از همه عوالم در او نمونهاي هست؛ از تمام صفات خداوندي و همه اسماي الاهي تأثيري در وجود او به چشم ميخورد. كتابي مختصرتر از لوح محفوظ است و همچون بزرگترين حجت خداوند، والا و ارزشمند بوده، حاصل امانتي گرانبهاست؛ امانتي كه آسمانها و زمين توان حمل آن را نداشتند. مشارطه، مراقبه، محاسبه، معاتبه كسي كه در حال سير به سوي حق است، در اول صبح بايد با نفس خود پيمان ببندد: امروز تا وقت خواب نبايد كوچكترين نافرماني از من سربزند و در اين عهد، بسيار سختگيري كند. پس از مشارطه و عهد گرفتن در صبح، مراقبه در طول روز را انجام دهد و در پي آن، شب هنگام محاسبه را آغاز كند؛ محاسبهاي كامل از لحظهها و ساعات و حسابرسي دقيق از اعضا و قوا؛ و در برابر كارهاي خلاف، تنبيه و محروميتي براي خود قرار دهد؛ يعني معاتبه. توكل، سكوي پرش انسان توكل سكوي پرش انسان سالك و عامل ارزشمندي در راه تكامل است؛ چنانكه خداوند فرمود: همانا بينيازي و عزت همواره در گردشاند؛ همين كه به جايگاه توكل برسند در آن منزل گزينند. توجه به حضرت مهدي(عج) حزن، رشتهاي بين بنده و خداوند است كه موجب ارتباط با ملكوت ميشود و سبب توسل به خليفه خدا در زمين، وجود مبارك خاتم الاوصيا، امام زمان(عج) ميگردد و به دنبال آن، انتظار ظهور آن بزرگوار - ارواح العالمين له الفداء - بيشتر و بيشتر در وجود انسان رسوخ ميكند. تداوم بر دعاي عهد تداوم بر دعاي عهد پس از نمازهاي پنجگانه، بصيرت و ادراك ناب براي سالك فراهم ميكند. خروج از ظلمت و نجات از غفلت براي خروج از ظلمات معصيت و نجات از غفلت، پس از دعاي عهد در هر صبح، تلاوت سه بار سوره توحيد به نيابت از حضرت مهدي(عج) بسيار كارساز و مؤثر است. زبان و حفظ آن زبان عضوي از اعضاي انسان است كه مراقبت، تأديب و درمان آن مشكلتر از بقيه است. بنده خداوند و سالك كوي حق بايد در كنترل زبان خود، كوشش بسيار داشته باشد. سكوت و ارزش آن شرافت حقيقت كلام به سكوت مسلّم است؛ اما اطباي روحاني يعني انبيا، اوليا، حكما - عليهم الصلاه و السلام - مطلق سكوت را ترجيح داده و فرمودهاند: «اگر سخن تو ارزش نقره داشته باشد، سكوتت ارزش طلا دارد.» پاكي طعام و طهارت آن پاكي خوراك و طهارت طعام، وظيفه رهرو راه عبوديت است. جوياي كمال بايد از حرام و شبهات دوري نمايد؛ غذاي لذيذ نخورد؛ خوراك را نه براي لذت بلكه براي نيرو گرفتن براي عبوديت مصرف كند و از افراط و تفريط در خوردن گوشت دوري گزيند. پينوشت *. ميرزا جواد آقا ملكي: مردي از ملكوت، احمد لقماني، صفحه 125 – 138 (با تلخيص و گزينش). |
 |
 |
 |