شماره 23 ـ بهمن هشتاد و سه
استاد، غرور ملي و غيرت ديني

مقام معظم رهبري در ديدار با وزير علوم و رؤساى دانشگاه‏ها با تأكيد بر ايمان و اعتقاد به جايگاه علم و دانشگاه در ميان همه مسئولان بر عزت و اعتماد به نفس و احساس غرور ملتي كه از دانش و فتوحات علمي و نوآفريني علمي برخوردار است، تأكيد فرمودند.
رهبر معظم انقلاب با سفارش به بالندگي علمي در دانشگاه‌ها، استادان مبرز و خوب، جذب استعدادها، جنبش نرم‌افزاري و توليد علم، اعتماد به نفس، پرهيز از يأس‌پراكني و اتكا به اينكه «ما مي‌توانيم» خطاب به استادان دانشگاه‌ها فرمودند:
استاد، نقش بسيار مهمى دارد؛ نقش اثرگذارى دارد. در اين زمينه، هم شماها و هم هيأت‏امناى دانشگاه‏ها خيلى مسؤوليت داريد. استاد چون مى‏تواند محيط دانشجويى را تحت‏تأثير قرار دهد، «بايدهايى» دارد؛ اين «بايدها» را حتماً رعايت كنيد؛ منتها در حد مقدور؛ لااقل به نبود مطلق‏اش راضى نشويد، يا به هيچ وجه به ضدش راضى نشويد. استاد بايد سرشار از عشق به اسلام و انقلاب و غرور ملى و دينى باشد؛ استاد ايده‏آل اين است. استاد، واقعاً بايد احساس غرور ملى و غيرت دينى كند و سرشار از روحيه خدمت باشد؛ يعنى حقيقتاً بخواهد كار كند و اين جوان‏ها را مثل بچه‏هاى خودش پرورش دهد. حالت بى‏تفاوتى، بى‏اعتنايى، از سر وا كردن و كلاس را به هرچه هرچه گذراندن، مطلقاً در يك استاد قابل قبول نيست.
استاد، بايد مدافع خلاقيت، نوآورى و ابتكار باشد. البته ما بايد آيين‏نامه‏هاى تحصيلى را اصلاح كنيم. مرتب بايد آيين‏نامه‏هاى آموزشى و آيين‏نامه‏هاى نانوشته - چون خيلى از اين آيين‏نامه‏ها نانوشته است - مورد ارزيابى قرار بگيرد؛ نه اينكه هر روز عوض شود، اما دائماً مورد ارزيابى باشد و در مقاطع گوناگون عوض شود. اين، جزء كارهاى بسيار مهم است كه البته در اين زمينه، هم شوراى عالى انقلاب فرهنگى مى‏تواند نقش ايفا كند، هم وزارت علوم نقش دارد.
استاد بايد از جريانات جهان آگاه باشد. استاد ما در محيط كلاس، به‏خاطر اثرگذارى‏اش بايد اين چيزها را بداند. استاد نبايد سياست‏زده باشد؛ نه اينكه سياست نفهمد. فقره قبلى كه عرض كرديم، لازمه‏اش دانستن سياست است؛ اما سياست دانستن و سياسى بودن، غير از سياست‏زده بودن و سياسى‏كار بودن است. سياسى‏كارى بد است. بايد بفهمد چه‏كار دارد مى‏كند؛ اما اين‏كه همه كارهايش بر محور يك انگيزه سياسى باشد، بسيار بد است؛ بخصوص وقتى كه انگيزه‏هاى سياسى جنبه‏هاى جناحى، شخصى و حزبى پيدا مى‏كند، ديگر بد اندر بد مى‏شود!
استاد بايد براى‍ دانشجو وقت بگذارد. البته اين موضوع مقدارى به مسأله معيشت استادان ارتباط پيدا مى‏كند؛ اين را بنده در جريان هستم و مى‏دانم. كارى كنيد كه استاد بتواند وقت بگذارد و مجبور نباشد در چند جا كار كند. الان اگر از يك استاد بپرسيد روزى چند ساعت درس مى‏دهي، مثلاً مى‏گويد هشت ساعت! چطور مى‏شود يك استاد هفت ساعت، هشت ساعت درس بدهد؟! كِى مطالعه كند، كِى فكر كند، كِى خودش را با ماشين به محل تدريس برساند؟! اين كارها مشكلات فراوانى دارد. بايد اساتيد را از دغدغه‏ى معيشت راحت كرد تا خيلى نخواهند اين‏طرف و آن‏طرف بدوند.
مقام معظم رهبري در ادامه با پرداختن به مسئله بعد فرهنگي و اشاره به تلاش و فعاليت‏هاي نهاد نمايندگي در دانشگاه‏ها با تأكيد بر اينكه اين كار فقط بر دوش نهاد نيست و رؤسا و مسئولان دانشگاه‏ها و وزارتخانه‏ نيز مسئوليت سنگيني در زمينه مسائل فرهنگي دارند؛ فرمودند:
البته از ساليان متمادى خداى متعال توفيق داد و ما نهاد نمايندگى را در دانشگاه‏ها گذاشته‏ايم. امروز هم خوشبختانه جناب آقاى قمى حقيقتاً يك عنصر برجسته و يك روحانى فرزانه و روشنفكر هستند. البته من همه آقايانى را كه در دانشگاه‏هاى گوناگون فعاليت مى‏كنند، نمى‏شناسم؛ ولى مى‏دانم جناب آقاى قمى فعاليت‏هاى با ارزش و خوبى دارند؛ در عين‏حال اين‏طور نيست كه كار فقط بر دوش اين افراد باشد. رؤساى دانشگاه‏ها اولاً بايد به آنها كمك كنند و كارشان را تسهيل نمايند تا واقعاً بتوانند در دانشگاه حضور معنوى و دينى و روحانى و حضور هدايتگر و پدرانه داشته باشند. وانگهى، خود رؤسا و مسؤولان دانشگاه‏ها و ستاد اصلى وزارت مسؤوليت‏هاى بسيار سنگينى در زمينه مسائل فرهنگى دارند.
بيانات مقام معظم رهبري در ديدار با وزير علوم و رؤساى دانشگاه‏ها، 17/10/83