| شماره 22 ـ ديماه هشتاد و سه |
|
كتابخانه معارف
التفسير الاثري الجامع
اثر حضرت آيت الله محمدهادي معرفت
جلد اول: مقدمه - تفسير سوره حمد
انتشارات ذويالقربي - قم
چاپ اول 1383 ه.ش، 1425 ه.ق، 2004 م
تفسير قرآن به مأثور از روشهاي تفسيري است كه در اين كتاب به بررسي آن پرداخته شده و معرفي اخبار صحيح و ضعيف و بيان محكمات قرآن و حديث بر اساس اصول فني نگاشته شده است.
كتاب حاضر با مقدمهاي در 248 صفحه مشتمل بر 360 روايت است كه مباحثي همچون ظهر و بطن و بررسي فضايل قرآن ـ تفسير به رأي ـ صيانه القرآن من التحريف، تفسير در دوران صحابه، اعتبار تفسير صحابه، مدارس تفسير، تابعين معروف، تفسير تابعين، جايگاه حديث در تفسير، آفات تفسير، وضع، اسباب وضع در حديث الكذابون علي الائمه، خواص بعضي سورهها، شأن نزولها، حروف مقطعه در اوايل سورهها، آيه بودن اين حروف، رموز حروف، اقوال در حروف مقطعه، فضيلت قرائت اين حروف، كيفيت عرضه احاديث بر كتاب را ارائه كرده است.
حضرت آيتالله معرفت در اين مجلد به تفسير سوره حمد پرداختهاند و با بيان 643 روايت به نقد و بررسي سند و متن آنها همت گماشتهاند. كتاب فوق اثري بديع و علمي با شيوهاي نو در تفاسير روايي است كه جاي آن در تفسير قرآن خالي بوده و حقيقتاً مؤلف و محقق تواناي آن توانسته به بررسي و داوري در مورد احاديث شيعه و اهل سنت بنشيند. اميد است جامعه قرآنپژوهان از اين اثر كمال استفاده را ببرند.
گروه متون و منابع اسلامي
فلسفه اخلاق در كتاب نقد
«كتاب نقد» فصلنامهاي انتقادي فكري و فرهنگي است كه با انتشار نقدها و ارزيابيهاي علمي نظريهها در حوزه فلسفه كلام و دين پژوهي، در سالهاي اخير مورد توجه جامعه علمي كشور قرار گرفته است.
اين فصلنامه كه به كوشش پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي منتشر ميشود در شماره سيام خود با اقدامي شايسته به مباحثي از فلسفه اخلاق پرداخته است.
مباحث برگزيده اين شماره كه مباحثي همچون كانت و سكولاريسم اخلاقي، رابطه دين و اخلاق از ديدگاه استاد مصباح، نسبيت اخلاق از منظر عارفان، ترجمه، تحليل و نقد نخستين بيانيه اخلاق جهاني، اخلاق و آزادي در پرتو عدالت اخلاقي، اخلاق و سياست، گذري بر منابع و مسلكهاي اخلاقي اسلامي و ... است، ميتواند مورد استفاده اساتيد معارف در ارتباط با سرفصلهاي مصوب فلسفه اخلاق كد 1/2 قرار گيرد.
گروه اخلاق مركز برنامهريزي و تدوين كتب درسي اميدوار است كه با معرفي منابع مورد نياز اساتيد محترم معارف در زمينه سرفصلهاي مصوب، قدمي هر چند كوچك در جهت غناي علمي جامعه دانشگاهي كشور بردارد.
گروه اخلاق
فصلنامه تاريخ در آينه پژوهش
سه ضلع زماني گذشته، حال و آينده، به روشني از ساختار پيوسته حيات بشري و هم سرنوشتي انسانها بر اساس يك سلسله سُنن، قواعد و قوانين حكايت دارد. انسان همزه وصل بين دو سمت حياتي ـ گذشته و حال ـ است كه به هم پيوسته و بازيگر صحنه و نقاش عرصههاي آينده است كه داراي منطقي خاص و مبتني بر دو پايه ديگر است. عدم اطلاع از گذشته و عدم مواجهه عقلاني با آن، موجب عدم درك جامع و عدم پردازش معقول حال و سبب آشفتگي در نگاه به آينده و نديدن افقهاي جديد در مهندسي ساختار فرهنگ و تمدن اسلامي است. از اين رو مطالعه و بررسي تاريخ با اين نگرش و اطلاع از تحقيقات و پژوهشهايي كه تاكنون انجام شده و در حال حاضر نيز با روشي علمي انجام ميشود، براي هر پژوهشگر تاريخ و استاد اين عصر ضروري است.
گروه تاريخ مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني(ره)، همچون بسياري از مجامع علمي ديگر با چنين اهدافي اقدام به انتشار مجله علمي ـ تخصصي «تاريخ در آينه پژوهش» كرده است. اين فصلنامه كه تاكنون هفت شماره از آن ـ چهار پيش شماره و سه شماره اصلي ـ به زيور طبع آراسته شده است، تحت نظارت دقيق مدير گروه پژوهشي تاريخ، جناب حجتالاسلام و المسلمين مهدي پيشوايي و مدير مسئولي دكتر محمدرضا جباري با همّت و مشاركت اعضاي گروه تاريخ اين مؤسسه تهيه و ارائه ميگردد، در صدد است از يك سو منابع تاريخ اسلام و ميزان اعتبار آنها را مورد بررسي قرار دهد و از سوي ديگر تا حد امكان پديدههاي ريز و درشت تاريخ اسلام را آنگونه كه به وقوع پيوسته به نسلهاي آينده معرفي نمايد.
فهرست مطالب و عناوين اصلي چند شماره از اين هفت شماره به شرح زير است:
تاريخنگاري از عهد جاهلي تا دوره اسلامي / ريشههاي چالش و درگيري ميان صفويان و عثمانيان / روابط بنيمزيد حله با سلجوقيان و خلافت عباسي / شناخت شخصيت و آثار تقيالدين مقريزي / مسئله آب در كربلا / دولت سربداران / بررسي پيمانهاي عصر جاهلي / بررسي زندگاني و آثار احمدبنواضح يعقوبي / كتابشناسي الفخري / مواضع امام علي(ع) در برابر فتوحات خلفا / نقد و ارزيابي كتاب مطالب السؤول في مناقب آل الرسول / قيامهاي ايرانيان در عصر اول عباسي / موسيبن عقبه (پيشگام در سيرهنگاري) / مشروعيت خلافت يزيد از ديدگاه اهل سنت / كتابهاي «موسوعه التاريخ الاسلامي» و «وقعه الطف» / گام نخست / روابط علويان و عباسيان(از سال 11 تا 201 هجري) / نقد و بررسي گرايش ايلخانان به اسلام و تشيع / نمايندگان ائمه(ع) در ايران (از عصر امام صادق(ع) تا پايان غيبت صغري) / پژوهشي پيرامون مقوله بابهاي اهلبيت(ع) / هندوشاه و تجارب السلف / بررسي تطبيقي و مقايسهاي فتوحابن اعثم با ترجمه فارسي آن / اميرمؤمنان و انتقال مركز خلافت به كوفه / شناخت كتاب تاريخ بلعمي / كتاب الولايه تأليف محمدبنجرير طبري / آثار تاريخي محدثان قم / قانونمندي جامعه و تاريخ / پژوهشي درباره تاريخ شمسي عاشورا / مرجئه و بنياميه؛ همسازي يا ناهمسازي / تعامل طبقات اجتماعي ايران عهد ساساني با اعراب مسلمان در فتح ايران / نقد و بررسي سقوط ساسانيان / يعقوبي و نظريه همشكلي مردم با حاكمان / پيروزي نظريه حاكميت قريش / اوضاع فرهنگي آذربايجان، آران و ارمينيه در قرون نخستين اسلامي / تاريخ قبيله ثقيف / مسلمانان صدر اسلام و انديشههاي اسرائيلي / شيوه تاريخنگاري بيهقي / رشك بر اميرمؤمنان علي(ع) / نقد يك كتاب و پاسخ نقد
ـ گروه تاريخ و تمدن اسلامي مركز برنامهريزي و تدوين متون درسي با هدف اطلاعرساني و تقويت مطالعات تاريخي اساتيد بزرگوار تاريخ اسلام، تاكنون دو شماره از اين مجموعه را تهيه و براي همه گروههاي معارف اسلامي دانشگاهها در سراسر كشور ارسال نموده است و آمادگي دارد چنانچه هر يك از گروهها يا اساتيد محترم درس تاريخ اسلام مايل به عضويت و اشتراك باشند، به صورت نصف قيمت مجله را تهيه و در اختيار قرار دهد.
گروه تاريخ و تمدن اسلامي
|
|