|
كامپيوترتان مواظب شماست! *
اشاره: يكي از افتخارات نظامهاي ليبرال دموكراسي، حفظ حريم خصوصي شهروندان است، اما برخي از تكنولوژيهاي جديد و بيش از همه كامپيوتر از توانايي بالايي در نقض حريم خصوصي افراد برخوردارند. اكنون موضوع «جاسوسان الكترونيكي» به عنوان يكي از مباحث حول و حوش كامپيوترها و نرمافزارهاي كامپيوتري، مطرح است. برخي از اين نرم افزارها قادرند به محض نصب شدن بر روي يك كامپيوتر، كليه اطلاعات شخصي كاربر را به مركزي خاص منتقل نمايند. كيث ليتل، تكنسين كامپيوتري كه در ايالات مركزي واشنگتن، خدمات خود را در منزل مشتريانش به آنها عرضه ميكند، ميگويد: هر روز تعداد بيشتري از مشتريانش از او ميخواهند براي حفظ حريم خصوصي آنها اقداماتي انجام دهد. او نيز كامپيوترهاي آنها را براي يافتن هرگونه برنامه شيطاني جستوجو كرده و نرمافزارهاي امنيتي نصب ميكند. آنچه مردم را متعجب ميكند آن است كه برنامههاي زيادي در كامپيوترهايشان پيدا ميشود كه براي سرازير كردن اطلاعات شخصي آنها از كامپيوترشان به پايگاههاي عظيم اطلاعاتي شركتهاي بزرگ طراحي شدهاند. او ميگويد بيش از نيمي از بيست كامپيوتري كه در هفته بازديد ميكند، به طور مخفيانه برنامههايي اجرا ميكنند كه وي آن را «جاسوسافزار» مينامد. جاسوسان الكترونيكي معمولاً همراه با نرمافزاري كه افراد بر روي كامپيوترشان نصب ميكنند، وارد كامپيوتر آنها ميشوند. هرگاه كاربر به اينترنت وصل شود، اين برنامهها از فرصت به دست آمده براي انتقال اطلاعاتي كه روي هارد كامپيوتر شخصي ذخيره شده، استفاده ميكنند. دادهها - كه ممكن است جزئيات شيوههاي جستوجوي شبكه يا اطلاعات شخصي باشد - معمولاً براي توليد كننده نرمافزار يا يك بازارياب فرستاده ميشود تا براي توليد محصولات جديد يا تبليغات مورد استفاده قرار گيرد. ليتل اين برنامهها را در نرمافزارهاي كودكان نيز يافته است؛ نرمافزارهايي همچون ريدر ربيت متل اينتراكتيو، ريدينگ گيمز آرتور، فايننشال پلنر كوييكن، محصول شركت اينتيوئيت و تعداد زيادي از پكيجهاي ديگر. انگل الكترونيكي، همچنين بخشي از برنامه وابسته به جستوجوگر نت اسكيپ است كه ميليونها نفر براي سير در اينترنت از آن استفاده ميكنند. سايتي در شبكه جهاني وب بيش از چهارصد نوع از اين گونه برنامههاي جمعكننده اطلاعات و ردياب را معرفي كرده است. اغلب اين برنامهها «نرمافزارهاي مشترك» رايگاني هستند كه افراد از شبكه به كامپيوتر شخصيشان انتقال ميدهند، اما تعداد فزايندهاي از آنها نيز برنامههاي جديدي هستند كه حتي براي دريافت آنها پول پرداخت ميشود. ليتل42 ساله ميگويد: هنگاميكه مردم به موضوع پي ميبردند، خشمگين ميشوند و به من ميگويند آن برنامه را پاك كن و از آن پس از كار با كامپيوترشان وحشت دارند، ميترسند كه اطلاعات خصوصي آنها منتشر شود. مسئله اين است كه آنها را در جريان قرار نداده بودند. شركتهايي كه از اين برنامهها استفاده ميكنند، اظهار ميدارند كه اين گونه برنامهها نه به دلايل اهريمني بلكه براي كمك به ارائه بهتر اطلاعات مورد نياز كاربران ساخته شدهاند. شيوه كار اين برنامهها بدين ترتيب است كه اطلاعات را از هارد كامپيوتر و يا برنامههاي رايگاني كه بسياري از كاربران هنگام ديدن سايتهاي شبكه به كامپيوترهاي خود انتقال دادهاند جمعآوري ميكنند. پس از آن، يك شركت بازاريابي ميتواند از اطلاعات به دست آمده، دريابد كه شما اغلب به سراغ چه سايتهايي ميرويد و از آن طريق مشخص ميكند كه شما مثلاً به آگهيهاي خردهفروشي كالاهاي ورزشي علاقهمند هستيد يا آگهي بليت اوپرا. يك توليدكننده نرمافزار اغلب ميخواهد بداند كه چه كسي محصولاتش را خريداري كرده است تا بتواند مصرفكنندگان را از مشكلات برحذر داشته يا آنها را از توليد كالاهاي جديد با خبر كند. بيشتر شركتها اظهار ميكنند كه به دنبال اطلاعاتي نيستند كه در آن نام افراد مشخص شده باشد. علاوه بر آن ميگويند اين اطلاعات منتشر نميشود، بلكه فقط براي اهداف داخلي شركت، مورد استفاده قرار ميگيرد. با اين حال، طرفداران حفظ حريم خصوصي، اين برنامهها را با ضبط مكالمات تلفني برابر ميدانند. در ماههاي اخير، نگرانيها افزايش يافته و تعداد بيشتري از مردم آمريكا كه از شيوع ويروسها و ديگر مزاحمتهاي كامپيوتري برآشفته بودند، نرمافزارهاي امنيتي - يا نرمافزارهاي «نظارتي» - در كامپيوترهاي خود نصب كردهاند. برنامههاي امنيتي معمولاً هرگاه كه يك برنامه غيرمجاز سعي دارد اطلاعات را خارج كرده و به اينترنت بفرستد، با پيامهاي هشداردهنده به كاربران اخطار ميدهد. زمستان گذشته، پس از آن كه كاربران متوجه شدند شركتي در سياتل به نام رييل نتورك با استفاده از برنامه موسيقي خود، درباره موزيكهاي مورد علاقه كاربران اطلاعات جمعآوري ميكند، تا بتواند خدمات خود را خصوصي كند، اين شركت را به شدت هدف حملات انتقادآميز خود قرار دادند. در نتيجه همين انتقادها، شركت مزبور اين عمل را متوقف كرد و پوزش خواست. در اين بين، شركت اينيتيوئيت نيز اذعان كرده است كه از برنامههاي ردياب براي جمعآوري اطلاعات درباره آگهيها استفاده كرده است و اخيراً نيز پس از شكايتهاي والدين، مقامات شركت ماتل به خاطر افزودن يك برنامه جمعكننده اطلاعات به بيش از يك صد عنوان برنامه آموزشي كودكان، پوزش خواست. سيمسون گارفينكل، يك طراح شبكه كامپيوتر، زماني را به خاطر ميآورد كه هنگام سفر با يك هواپيما از لندن به مقصد بوستون، متوجه شد كه كامپيوتر كيفياش مدام سعي دارد به اينترنت متصل شود. علت اين امر يك برنامه آموزشي بود كه وي براي دختر سه سالهاش نصب كرده بود. آن برنامه سعي ميكرد شماره رمز محصول و اطلاعات ديگري از اين قبيل را به شركت متبوعش ارسال كند تا آن شركت، بنابر اظهارات سوزان سالمينن سخنگوي ماتل، بتواند نيازهاي مصرف كننده را مدنظر قرار دهد. او ميگويد اهداف اين برنامه خيرخواهانه است، اما شركت از سال گذشته به خاطر نگرانيهاي عموم از بابت نقض حريم خصوصي، تصميم به حذف اين برنامه از تمامينرمافزارهاي جديد گرفت. اوايل ماه جاري يكي از كاربران نتاسكيپ به نام كريستوفر اسپكت در دادگاهي در منهتن يك دادخواست گروهي داد كه در آن به خاطر نقض حريم خصوصي مصرفكنندگان، درخواست حداقل ده هزار دلار خسارت براي هر نفر شده بود. در حالي كه اينترنت روز به روز تجاريتر ميشود، بسياري از شركتهاي آنلاين طرحهاي جديد را براي كسب درآمد آزمايش ميكنند، يكي از راههاي كسب درآمد بيشتر، آن است كه محصولات خود را رايگان عرضه كنند يا با قيمتي پايينتر از بهاي تمام شده به فروش رسانند و از طريق تبليغات به پول دست يابند. برنامههاي رديابي به اين شركتها امكان ميدهد كه با تمام توان، مخاطبان خاص آگهيهاي بالقوه را هدف قرار دهند. در عين حال، بسياري از شركتهاي نرمافزاري سعي دارند يك رابطه مداوم و پيوسته با مشتريان خود برقرار كنند و در واقع به شركتهاي خدماتي تبديل شوند. در حالي كه در ماههاي اخير حكايت نرمافزار ردياب و ديگر نگرانيها از بابت نقض حريم خصوصي در سراسر جهان آنلاين، منتشر شده است، شركتها و طراحان مستقل نيز سعي كردهاند ابزارهاي حفاظتي خود را توسعه دهند. بيش از يک ميليون و يک صد هزار نفر تاكنون برنامه رايگان آپتآوت را كه توسط استيوگيبسون ساخته شده است، از شبكه به كامپيوتر خود انتقال دادهاند. گيبسون يك مشاور امنيتي در كاليفرنياست و طبق تحقيقات شركت اطلاعات كامپيوترهاي شخصي، نرمافزار شخصي فايروال از پاييز گذشته به قفسههاي فروشگاهها سرازير شده و ماهانه بين چهل تا پنجاه هزار نسخه از آن به فروش ميرسد. گيليس لالوند، مشاور كامپيوتر مونترال، ميگويد: «بازار آشفتهاي است. هرچيزي به فروش ميرسد. اين همان جوّي است كه اجازه اين گونه رفتار تجاوزكارانه را داده و آن را به اوج خود ميرساند. اگر ما مبادرت به تعريف و تبيين برخي قوانين اخلاقي نكنيم، دير نخواهد بود كه مردم اعتماد خود را به تماميشركتهاي آنلاين از دست ميدهند و اين انقلاب عظيم تكنولوژي در همين جا متوقف ميشود.» پينوشتها *. نويسنده: آريانا اينجانگ چا، منبع: ماهنامه سياحت غرب، سال اول، شماره هفتم، دي ماه 1382. |
 |
 |
 |